Komunikaty ATIS.

Nadawane przez 24 godziny na dobę komunikaty ATIS (Automatic Terminal Information Service) podają pilotom statków powietrznych i zainteresowanym służbom ważniejsze informacje operacyjne oraz dotyczące pewnych zjawisk i warunków atmosferycznych na lotnisku. Skrócone komunikaty ATIS portów lotniczych krajowych i najbliższych zagranicznych sa nadawane na osobnym kanale radiowym jako komunikat VOLMET. Rodzaj danych i sposób ich przekazywania dokładnie precyzuje dokument IL-4444, część IX.
Pilot potwierdza odebranie informacji ATIS podczas pierwszego kontaktu radiowego z kontrolą ruchu lotniczego. Jeżeli rozgłośnia ATIS nie działa, pilotowi podaje się przez radio podstawowe informacje odlotowe lub przylotowe (DEP/ARR - departure / arrival information): wiatr, temperatura, ciścienie, pas w użyciu, stan DS, prace sluzb technicznych, dostępność pomocy radionawigacyjnych - słowem wszystko co istotne dla tego co on robi (tzn. startu lub lądowania).
Komunikat ATIS dla np. lotniska Wąchock International wygląda tak:

Informacje do komunikatu ATIS pochodzą zasadniczo z dwóch źródeł: z lokalnej stacji meteorologicznej i od kontroli lotniska (TWR). Na dane operacyjne, za które jest odpowiedzialny kontroler TWR, mają wpływ informacje od służb lotniskowych i sytuacja meteorologiczna. Musi zatem istnieć techniczny system ułatwiający przepływ informacji.
Dane meteorologiczne pochodzą ze zautomatyzowanego systemu pomiarowego. Większość parametrów pobierana jest przez system bezpośrednio z czujników. Inne są wprowadzane ręcznie na podstawie obserwacji (zachmurzenie itp.), informacji od wyspecjalizowanych służb (stan dróg startowych, współczynnik hamowania, itp.), lub depesz służb ruchu lotniczego (NOTAM, METAR, TAF).
Kontrolerzy lotniska i zbliżania dysponują bieżącymi wartościami kierunku i siły wiatru oraz widoczności wzdłuż dróg startowych. Na podstawie podejmuje się decyzje o kierunkach startu i lądowania i dostępności dróg startowych oraz innych części pola wzlotów.

Do wprowadzania danych służą terminale systemu ATIS. Główny terminal zawiera pełny zestaw danych do wysłania do monitorów informacyjnych i rozgłośni radiowej.
W nowoczesnych systemach rozgłośnia jest po prostu komputerowym generatorem głosu - najczęściej jest to zwykły PC z kartą dżwiękową i odpowiednim oprogramowaniem sieciowym. Z wyjścia systemu komunikat trafia do nadajnika radiowego, a także do przyłącza telefonicznego, co daje możliwość słuchania ATIS przez telefon.

W starszych systemach komunikaty są nagrywane przez dyżurnego asystenta - systemy takie gdzieniegdzie są nadal w użytku. Służy do tego specjalny podwójny zestaw magnetofonów; Jeden zestaw odtwarza komunikaty, drugi czeka gotowy do nagrywania.
Same magnetofony mają konstrukcję odmienną od urządzeń do użytku domowego - przede wszystkim czas zapisu jest ograniczony do 1 - 3 minut. Niektóre nagrywają na taśmę; albo taśma jest sklejona końcami, albo magnetofon ma mechanizm szybkiego powrotu.
Najlepsze były magnetofony na płytę magnetyczną, podobną do klasycznego gramofonu. W zapamiętanym miejscu końca nagrania ramię z głowicą szybciutko przeskakiwało na początek płyty i komunikat szedł od nowa.


Jacek Tomczak - Janowski
11-03-2001