Stacja radiolokacyjna samolotu E-3 Sentry.

Powietrzne stanowisko operacyjne systemu AWACS, E-3C Sentry, dysponuje jedynym w swoim rodzaju systemem kontroli przestrzeni powietrznej. W jego skład wchodzi stacja radiolokacyjna APY-2, komputerowy system zbierania i obróbki danych oraz system łączności, umożliwiający wolny od zakłóceń kontakt foniczny i wymianę danych cyfrowych z samolotami w powietrzu i z ośrodkami naziemnymi.

Impulsowo - dopplerowski radar Westinghouse APY-2 działa w pasmach częstotliwości E-F (2 - 4 GHz). Przy wysokości lotu 10000 m maksymalny zasięg obserwacji wynosi 500 km (400 km dla obiektów niskolecących).
Właściwie cała "mądrość" APY-2 zawiera się w antenie, umieszczonej 3.6 m nad kadłubem samolotu, wewnątrz charakterystycznej osłony o średnicy 9 i grubości 1.8 metra. Płaska antena typu szczelinowego składa się z 28 poziomych falowodów (wierszy) ze szczelinami promieniującymi. Podstawowy tryb pracy polega na promieniowaniu płaskiej wiązki, zupełnie jak w klasycznym radarze obserwacji okrężnej. Poprzez regulację zależności fazowych między wierszami falowodowymi uzyskuje się wąską wiązkę "ołówkową" wykonującą szybki ruch w płaszczyźnie pionowej. Radar pracuje wtedy jako stacja trójwspółrzędna - podaje azymut, odległość i wysokość celu. W zależności od potrzeby można dowolnie stosować rozmaite zestawienia parametrów radaru; dla wybranego kawałka przestrzeni można zaprogramować tryb pracy, szerokość impulsu sondującego, moc, i inne wartości.
Dobre parametry systemu antenowego osiągnięto przez dobre opracowanie projektu i niezwykle precyzyjne wykonanie. Szczeliny w falowodach są wycięte z dokładnością 0.02 mm.
Osłona chroni system antenowy i napęd przed naporem powietrza i wodą. Została zaprojektowana tak, aby w locie wytwarzała niewielką siłę nośną, w dużym stopniu niwelującą wpływ całej budowli na własności pilotażowe samolotu. Po drugiej stronie anteny APY-2, znajduje się przeciwnie skierowana antena APX-103, wspólna dla radaru wtórnego (IFF) i systemu łączności Link-16.
Zespól antenowy w czasie pracy wykonuje 6 obrotów na minutę. W locie z niepracującym radarem urzymuje się około 0.25 obrotu na minutę w celu zapewnienia smarowania i równomiernego obciążenia łożysk i precyzyjnego złącza obrotowego.

Konsole AWACS

Komputerowy system danych radarowych zapewnia zobrazowanie sytuacji na konsolach operatorów i śledzenie celów. Cele są selekcjonowane w zależności od aktualnej i progozowanej pozycji i zagrożenia dla własnych sił. System steruje także pracą środków łączności, głównie JTIDS. Automatyczne aktualizowanie informacji na monitorach taktycznych na pokładach samolotów bojowych zmniejsza obciążenie kanałów łączności.

Obsługa systemu dzieli się na dwie sekcje: obserwacji i naprowadzania. Sekcja obserwacji nadzoruje sytuację powietrzną i przekazuje informacje o zidentyfikowanych celach do sekcji naprowadzania. Oficerowie naprowadzania zajmują się przydzielaniem celów własnym samolotom. W każdej sekcji pracuje po pięciu operatorów. Zależnie od rodzaju zadania załoga pokładowa może być powiększona o dodatkowych specjalistów, oficerów sztabowych albo operatorów łączności z wojskami naziemnymi.

Obecnie AN/APY-2 przechodzi kolejną modernizację, obejmującą między innymi wymianę tzw. procesora dopplerowskiego na komputer SRC (Surveillance Radar Computer) z analizatorem widma sygnału, nowy korelator i nowy system zobrazowania. Konstruktorzy mają nadzieję poprawić zdolność wykrywania celów o małej powierzchni odbicia. Chodzi zapewne o nowe wersje rosyjskiego SU-27, który zaczyna rozłazić się po świecie.


Jacek Tomczak - Janowski
19-Jan-2000