Do zobrazowania sytuacji radiolokacyjnej stosuje się rozmaite wskaźniki radarowe. Rzadko obecnie spotykane wskażniki z obrotową podstawą czasu były pokryte luminoforem o długim czasie świecenia. Ruch promienia, rozjaśniającego elementy obrazu był ściśle skoordynowany z obrotami anteny.
Ekran wskaźnika radiolokacyjnego jest lampą katodową, taką jak w oscyloskopie. Odpowiednio odchylany strumień elektronów rysuje na jej powierzchni linię zwaną podstawą czasu, ponieważ ruch promienia wzdłuż jej długości obrazuje czas od wysłania impulsu sondującego. Start podstawy czasu następuje dokładnie w momencie wysłania każdego impulsu sondującego. Długość podstawy czasu odpowiada aktualnemu zakresowi odległości od radaru. Odbity od celu impuls jest widoczny podstawie czasu w odległości od punktu jej startu proporcjonalnej do odległości celu od anteny radaru.
Sposób wyświetlania danych na ekranie zmieniał się razem z konstrukcją radarów.
| Historycznie pierwsze były wskażniki z liniową podstawą czasu, czyli wskaźnik typu A (tak naprawdę był to taki oscyloskop). Antena radaru była obracana ręcznie, a azymut operator odczytywał na mechanicznej skali. |
| Wskażnik typu J był o tyle doskonalszy, że podstawa czasu zawinięta wokół ekranu była dłuższa, przez co odczyt odległości mógł być dokładniejszy. Na zdjęciu widać (fakt - niezbyt jasno) w odledłości 2 km pojedyńczy samolot i grupę samolotów między 3 a 5 kilometrów. | ![]() |
![]() | Wskaźnik panoramiczny, czyli typ P (albo PPI - Plan Position Indicator), został skonstruowany do stacji z ciągłym obrotem anteny. Azymut podstawy czasu jest taki sam, jak azymut anteny, a odebrane echo jest wyświetlane jako rozjaśnienie podstawy czasu. |
| Rozjaśnione echa były widoczne przez jakiś czas po przejściu podstawy czasu dzięki zastosowaniu luminoforu o długim czasie świecenia. Czas ten nie mógł być zbyt długi, ponieważ za następnym obrotem anteny echo było wyświetlane już kawałek dalej i poprzednia jego pozycja musiała być wyrażnie ciemniejsza. Z tego powodu w pomieszczenia kontroli radarowej utrzymywano półmrok. | ![]() |
![]() | Wskaźnik PPI polskiego radaru AVIA A z roku 1959. Jak widać urządzenie jest zbudowane na modłę wojskową - nie ma nawet szczątkowego pulpitu dla operatora. Ekran miał średnicę zaledwie 20 cm. |
Wskaźnik panoramiczny był przez dziesięciolecia niezastąpiony. Wszystkie nowości w dziedzinie zobrazowania danych radarowych były udoskonaleniami wskaźnika typu P. Dodano wyświetlanie mapy, linii kursora do pomiaru odległości i kierunku między dowolnymi punktami, znacznika do przekazywania współrzędnych echa do przelicznika (najpierw analogowego, póżniej do komputera), i temu podobne.
W dawniejszych konstrukcjach, które nie korzystały z radaru wtórnego ani z komputera, mapa dróg lotniczych i stref była rysowana dermatografem na specjalnej nakładce na ekran ("perspex"), która dzięki sprytnemu podświetleniu likwidowała zjawisko paralaksy (zmiany położenia linii względem świecącego luminoforu przy zmianie kąta patrzenia). Istniały także wskaźniki w których mapa była rzutowana na ekran przez mały projektor.
| Oprócz ech radarowych na ekranie wskaźnika trzeba pokazać wiele innych danych: mapę przestrzeni powietrznej, dane z radaru wtórnego, dane z komputera (wyliczone prędkości obiektów, plany lotów z rozkładu, korelowane z kodami samolotów, wchodzących w zasięg kontroli) i, możecie mi wierzyć, całą masę innych szczegółów. Takie rozwiązanie nazywa się wizją syntetyczną. | |
Do zastosowań wojskowych, głównie radarów trójwspółrzędnych, konstruowano specjalizowane wskaźniki radiolokacyjne, uzupełniające wskaźnik P o dodatkowe informacje.
Prawdziwa rewolucja stała się możliwa dopiero kiedy powstały handlowe modele komputerów zdolnych do zamiany obrazu radarowego na postać cyfrową i wyświetlania grafiki w czasie rzeczywistym.
![]() | Wielkoformatowy monitor cyfrowy o rozdzielczości 2500 na 2500 punktów może wyświetlać dużą ilość szczegółów obrazu. Nie wymaga półmroku, ma ostry, stabilny obraz, przez co nie męczy wzroku, jest relatywnie niedrogi (powiadam: relatywnie, bo ten tutaj kosztuje tyle, co niezły samochód). |
| Wraz ze stale powiększającymi się możliwościami komputerowych systemów obróbki danych radarowych zmienia się jakość i sposób ich prezentacji. | ![]() |